|
Cineál dáin
-
Bíonn gach máthair cosantach moltach agus brionglóideach i dtaobh a páistí féin.
-
Go minic samhlaíonn an mháthair saol aislingeach idéalach dá clann, cé go dtuigtear di go bhfuil anró cruatan agus fulaingt ag feitheamh leo freisin.
-
Is óid d’iníon an fhile an dán seo.
-
Tá an mháthair ag guí go mbeidh saol sona, saor o chruatan agus ó fhulaingt ag a hiníon (L3,4)
-
Tá macallaí an oide le sonraí ann.
-
Cruthaítear pictiúr de dhomhan ídéalach sona sa dán, domhan a fháilteodh roimh an gcailín is a dhéanfadh í a chosaint ó fhórsaí an oilc. (L15,16)
-
Geallann an mháthair dá hiníon go dtabharfadh sí aire mhaith di is go gcosnóidh sí in am an anfa í. (L19,20)
-
Tá rithim an cheoil agus an rince le sonrú sa dán ina gcruthaítear scenario atá an-chosúil le Gáirdín Éidin dúinn sular bhlais Ádhamh toradh ó chrann na haithne – domhan idéalach rómánsach.
-
Dán pearsanta é ina nguíonn an file gach rath agus gach sonas ar a hiníon.
-
Cuirtear gnéithe eagsúla den domhan seo ós ár gcomhair agus cruthaítear domhan ina bhfuil an bua ag an maith ar an olc. (L11)
Téama an dáin
Mothúcháin
Teicníochtaí Filíochta
Íomhánna
-
Lán d’íomhánna taitneamhacha úra atá ceangailte den óige agus den dúlra
-
Cruthaítear atmaisféar an dáin sa chéad véarsa agus ina dhiaidh sin cuirimid aithne ar ainmhithe agus ar éin agus ar ghnéithe eile den dúlra
-
Sa tríú véarsa feicimid sampla d’fhallás na truamhéala nuair atá an dúlra ar aon chéim le tnúthán an chailín (L9,10, 11) Is íomhánna gleoite iad seo a bhfuil macallaí ón mBíobla agus ón domhan réamh-Chríostaí le sonrú iontu.
-
Tá 3 íomhá faoi leith sa 4ú véarsa a chruthaíonn pictiúr den domhan idéalach na hóige ar mhaith leis an bhfile a bhronnadh ar a hiníon óg.
(L13)- domhan sábháilte oscailte fáilteach.
(L14)- domhan nach baol do pháistí ann.
(L15)- An neamhúrchóid a bhaineann leis an óige.
-
Tá an meafar is láidre sa dá líne dheiridh den dán
(L19, 20)- Bunaithe ar seanfhocal ‘ meileann muilte Dé go mall’ ach ‘meileann siad go mín’ = téann proiseas an bheatha ar aghaidh go mall ach go dtéann sé ar aghaidh gan stad. An chiall sa dán atá leis ná nár mhaith leis an bhfile go gcaillfeadh a hiníon a féinaitheantas, a neamhspléachas, a saoirse phearsanta ach go gcoinneodh sí a leithlí i gcónaí.
Siombailí
-
An ribín agus na fáinní óir – neamhurchóid na hóige
-
An gearrcach éin – staid an iníon, gan a chéad chéim tógtha fós aici
-
An duilliúr fige – chúdach éadaigh a chuireann daoine orthu le hiad féin a cheilt mar go bhfuil siad nocht
-
An muileann – cruatan an tsaoil, domhan na ndaoine fásta.
Friotal
-
Friotal nádúrtha dúchasach fileata.
-
In oiriúint d’ábhar an dáin.
-
Ag iarraidh pictiúr de dhomhan neamh-thruaillithe an chailín a chruthú.
-
Focail agus íomhánna a oireann don phictiúr.
Codarsnacht
-
Idir domhan neamh-thruaillithe neamhurchóideach na hóige agus domhan an duine fásta atá lán d’anró agus cruatan.
-
Véarsa 3 tá codarsnacht idir
-an damh agus an madra allta
-an naíonán agus an nathair nimhe
-an leon agus an uan
-
Sa véarsa deireadh idir
-an domhan idéalach a shamhlaíonn an file dá hiníon agus an domhan réadúil.
Meadaracht
-
Saorvéarsaíocht
-
Cloíonn sí le rímeanna agus le rithimí a théann i bhfeidhm ar chluas an léitheora.
-
Uaim ( L11, 14)
-
Aicill (L7,8,13,14)
-
Rím dheireadh tríd síos
-
Athrá – mín ag deireadh véarsa 1, 3, 4, 5.
Tá casadh ar an nath sa véarsa deiridh áit a bhfuil débhríocht ag baint leis, domhan a bhronnadh uirthi vs í a chosaint ón domhan.
-
Baintear úsáid as an modh coinníollach sa dán
ba mhaith
meilfí
-
Ceol agus ornáideachas sa friotal.
-
Paradacsa sa líne deireadh – d’fhéadfadh domhan atá mín mín teacht aniar aduaidh ar dhuine agus é a mheilt go mín mín.
-
Macallaí den dán fada cáiliúil ‘Desiderata’ le sonrú.
|
